Yazılım Güncellemelerinin Doğru Zamanda Yapılması

Güncelleme bildirimi geldiğinde çoğu kişinin ilk tepkisi "sonra" demek oluyor. Bilgisayar yeniden başlatılacak, telefon bir süre meşgul olacak, belki de alıştığınız bir menü yer değiştirecek. Bu çekince anlaşılır; ancak güncellemeleri sürekli ertelemek, bilgisayarınızı ve telefonunuzu kapısı açık bırakılmış bir eve dönüştürüyor. Güvenlik yamaları çoğu zaman zaten bilinen, hatta kamuya duyurulmuş bir açığı kapatmak için yayınlanır. Yani yamayı yüklemediğiniz süre boyunca, o açığın ne olduğunu saldırganlar da biliyor demektir.

Bu yazının amacı sizi "her güncellemeyi anında yükle" noktasına itmek değil. Daha çok, hangi güncellemenin beklemeye tahammülü olduğunu, hangisinin olmadığını ayırt etmenizi ve doğru bir yazılım güncelleme şekli oturtmanızı sağlamak.

Güncellemeleri Türlerine Göre Ayırmak

Bütün güncellemeler aynı aciliyette değildir. Ayrımı yapabildiğinizde hem gereksiz endişeden hem de gereksiz ertelemeden kurtulursunuz.

Güvenlik yamaları: beklemeye gelmez

Windows'ta "Güvenlik Güncelleştirmesi", Android'de "Google Play sistem güncellemesi" ya da "Güvenlik güncellemesi", iOS'ta ise sürüm numarasının son basamağını değiştiren küçük paketler bu gruba girer. Bunlar genellikle görünür bir yenilik getirmez; tarayıcınızın bir açığını, çekirdekteki bir hatayı ya da bir sürücüdeki zafiyeti kapatır. Boyutları küçüktür, kurulumları hızlıdır ve arayüzünüzü değiştirmezler. Bu tür bir güncelleme geldiğinde aynı gün içinde kurmayı hedefleyin.

Tarayıcı güncellemeleri de aynı sınıfta düşünülmeli. Chrome, Firefox veya Edge, internete açılan en geniş kapınızdır ve saldırıların önemli bir kısmı tarayıcı üzerinden gelir. Tarayıcıyı günlerce kapatmadan çalıştırmak, indirilmiş yamanın uygulanmasını da engeller; haftada bir kez tümüyle kapatıp yeniden açmak iyi bir alışkanlıktır. Tarayıcı performansını toparlamakla ilgili öneriler zaten sitenin ayrı bir yazısında yer alıyor; oradaki temizlik adımlarını güncelleme kontrolüyle birlikte yapmak mantıklı olur.

Sürüm yükseltmeleri: biraz sabır isteyen kısım

İşletim sisteminin bir üst sürüme geçmesi, örneğin Android'in yeni ana sürümü veya Windows'un yıllık büyük güncellemesi başka bir kategoridir. Bunlar arayüzü değiştirir, ayarları taşır, bazen eski uygulamalarla uyum sorunları çıkarır. Burada birkaç gün, hatta bir iki hafta beklemek makul bir tercih. Bu süre içinde yaygın sorunlar ortaya çıkar, üretici düzeltme yayınlar ve siz daha oturmuş bir paket kurarsınız. Ama "beklemek" ile "unutmak" arasındaki farkı koruyun; takviminize kısa bir not bırakın.

Uygulama güncellemeleri: seçici olun

Telefonunuzdaki elli uygulamanın hepsi aynı öneme sahip değil. Bankacılık, e-posta, parola yöneticisi, mesajlaşma ve tarayıcı uygulamaları için otomatik güncelleme açık kalmalı. Nadiren kullandığınız, izin listesi kabarık uygulamalar için ise soru şu olmalı: bunu güncellemek yerine kaldırsam ne kaybederim? Kullanılmayan uygulamaları tamamen silmek, hem depolama açar hem de güncellenmesi gereken yüzey alanını küçültür. Bu iki iş genellikle birlikte yürür.

Sorunsuz Bir Güncelleme Rutini Kurmak

Güncellemeden korkmanın asıl sebebi, işin yarısında bir şeylerin ters gitmesi. Aşağıdaki alışkanlıklar bu riski gerçekçi biçimde azaltıyor.

Öncesinde yapılacak üç şey

1. Yedek alın. Büyük bir sürüm yükseltmesinden önce belgelerinizi, fotoğraflarınızı ve tarayıcı yer imlerinizi harici bir diske ya da bulut hesabına kopyalayın. Şifreli bir arşivde tuttuğunuz hassas dosyalar varsa, parolayı hatırladığınızdan emin olun.
2. Yer ve güç ayırın. Windows büyük güncellemeler için genellikle birkaç gigabayt boş alan ister; telefonlarda da durum benzerdir. Şarj seviyesi düşükse veya pil takılı değilse kurulum yarıda kesilebilir ve bu, en can sıkıcı senaryodur.
3. Bağlantıyı kontrol edin. Sürekli kopan bir Wi-Fi üzerinden büyük paket indirmek, bozuk dosya ve tekrarlanan indirmeler demek. Bağlantı kararsızsa önce onu düzeltin.

Zamanlamayı kendi gününüze göre ayarlamak

Her iki sistem de güncellemeyi ne zaman uygulayacağını size sormanıza izin veriyor. Windows'ta "Etkin saatler" ayarı, çalıştığınız aralıkta yeniden başlatmayı engeller. Android ve iOS'ta gece kurulumu, cihaz şarjda ve Wi-Fi'ye bağlıyken gerçekleşir. Doğru kurgu şu: indirme otomatik, kurulum ise sizin uygun bulduğunuz saatte. Böylece yama zaten cihazda hazır olur, siz de sunum yaparken ya da bir işi teslim ederken sürprizle karşılaşmazsınız.

Ayda bir yapılacak kısa kontrol

Otomatik ayarlar her şeyi halletmez. Ayda bir, on dakikanızı ayırıp şunları gözden geçirin: işletim sistemi güncelleme ekranında bekleyen bir paket var mı, tarayıcı sürümü güncel mi, uygulama mağazasında elle onay bekleyen uygulamalar birikmiş mi, artık kullanmadığınız uygulamalar du