Taşınabilir bir belleği bilgisayara taktığınızda "32 GB" yazan bir aygıtın özelliklerinde 27 GB dolu göründüğünü, ama içeride sadece birkaç yüz megabaytlık dosya bulunduğunu gördüyseniz, muhtemelen bir virüsle karşı karşıya değilsiniz. Çoğu durumda alanı yiyen şey, işletim sistemlerinin arkada bıraktığı servis klasörleri, tam silinmemiş dosya izleri, kurtarılmış veri parçaları ve görünmeyen bölümlerdir. Doğru sırayla ilerlendiğinde usb temizleme işlemi hem kapasiteyi geri kazandırır hem de belleğin ömrünü ve okuma hızını korur.
Aşağıda önce alanın nereye gittiğini anlamanın yolunu, ardından hiçbir veriyi riske atmadan temizleme adımlarını bulacaksınız.
Bir USB bellek, bağlandığı her bilgisayardan küçük bir iz alır. Bu izlerin çoğu masum, bazıları gereksiz, birkaçı ise dokunulmaması gereken sistem yapısıdır. Ayrımı yapabilmek için önce isimlerini tanımak gerekir.
Windows, taktığınız her sürücüde System Volume Information adında bir klasör oluşturur; burada dizin oluşturma (indeksleme) verileri ve birim bilgileri tutulur. NTFS olarak biçimlendirilmiş bir bellekten dosya sildiğinizde bunlar kalıcı olarak gitmez, $RECYCLE.BIN klasörüne taşınır ve alanı doldurmaya devam eder.
macOS tarafında .Trashes, .Spotlight-V100, .fseventsd klasörleri ve her dosyanın yanında oluşan ._ ile başlayan eşlik dosyaları vardır. Linux dağıtımları .Trash-1000 gibi bir çöp klasörü bırakır. Android telefona bağladığınız belleklerde ise LOST.DIR klasörünü görürsünüz; buraya aktarım yarıda kaldığında sahipsiz kalan parçalar düşer.
Bellek düzgün çıkarılmadan çekildiğinde dosya sistemi sahipsiz kümeler bırakır. Daha sonra bir disk denetimi çalıştırıldığında bu parçalar FOUND.000 gibi klasörlerin içine .CHK uzantılı dosyalar hâlinde toplanır. Bunlar okunabilir birer dosya değildir, yalnızca yer tutar. Fotoğraf klasörlerinde biriken Thumbs.db önizleme önbellekleri de aynı şekilde sessizce büyür.
Bir zamanlar Windows kurulum medyası ya da önyüklenebilir bir araç yaptıysanız, bellek birden fazla bölüme ayrılmış olabilir. Dosya gezgininde yalnızca birkaç yüz megabaytlık küçük bölüm görünür, kalan onlarca gigabayt ise ayrılmış hâlde bekler. Bunun dışında FAT32 gibi büyük küme boyutu kullanan dosya sistemleri, binlerce küçük dosyada belirgin bir israfa yol açar: 4 KB'lik bir dosya 32 KB'lik bir kümeyi tek başına işgal eder.
Silmeye başlamadan önce belleğin içindeki gerçek dosyaları bir yere kopyalayın. Alan kazanmak için yapılan bir işlem, veri kaybına dönüşmemeli. Fotoğraf ve belgeleri bilgisayara taşımak için kablo yerine ağ üzerinden aktarım yöntemlerini de kullanabilirsiniz; sitede bu konuya ayrılmış bir rehber var.
Windows'ta Dosya Gezgini'nde Görünüm menüsünden "Gizli öğeler" seçeneğini işaretleyin. Sistem tarafından korunan dosyaları da görmek isterseniz klasör